منابع طبیعی برای نجات مراتع وارد میدان شد؛
احیای مراتع آسیبدیده دهگلان با اجرای طرح کپهکاری
آتشسوزی، تخریب پوشش گیاهی و فرسایش خاک، بخشی از مراتع منطقه لیلاخ را با تهدید مواجه کرده است، اجرای طرح احیای ۵۰ هکتار از مراتع آسیبدیده بااعتبار ۴۲ میلیاردریالی، امید تازهای برای بازگشت حیات به طبیعت منطقه ایجاد کرده است.
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی کرد امروز، مراتع و منابع طبیعی از مهمترین سرمایههای زیستمحیطی و اقتصادی هر منطقه به شمار میروند، سرمایههایی که علاوه بر حفظ تعادل اکولوژیکی، نقش مهمی در تأمین علوفه دام، ذخیره آب، جلوگیری از فرسایش خاک و پایداری زندگی جوامع روستایی دارند.
بااینحال، عواملی همچون آتشسوزی، چرای نامتعارف، تخریب پوشش گیاهی و بیتوجهی به ظرفیتهای طبیعی، در سالهای اخیر بخشهایی از مراتع شهرستان دهگلان را با آسیب مواجه کرده است.
احیای ۵۰ هکتار از مراتع آسیبدیده دهگلان
در همین راستا، اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان دهگلان طرح احیای ۵۰ هکتار از مراتع آسیبدیده را با استفاده از روش کپه کاری و بذرپاشی در دستور کار قرار داده است، اقدامی که علاوه بر بازسازی پوشش گیاهی، باهدف تقویت منابع آبوخاک، افزایش تولید علوفه و کاهش آسیبپذیری عرصههای طبیعی اجرا میشود.
لیلا کریمی، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان دهگلان، با اعلام این خبر اظهار کرد: عملیات احیای ۵۰ هکتار از مراتع آسیبدیده شهرستان از محل اعتبارات استانی آغاز شده و این طرح در قالب قراردادی یکساله با اعتباری بالغ بر ۴۲۰۰ میلیون ریال در حال اجراست.
کرگآباد، طبیعتی با ظرفیتهای ارزشمند اما آسیبپذیر
دشت وسیع لیلاخ، علاوه بر جایگاه برجسته کشاورزی، از پیشینه تاریخی و فرهنگی قابلتوجهی برخوردار است، در این میان، روستای کرگآباد از جمله مناطق قدیمی این دشت به شمار میرود که در گذشته به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، محل عبور و اسکان مسافرانی بوده است که از سمت همدان، قروه و دیگر مناطق شرقی بهسوی غرب کردستان سفر میکردند.
این روستا با برخورداری از چشماندازهای طبیعی و ظرفیتهای گردشگری، میتواند یکی از جلوههای ارزشمند طبیعت منطقه لیلاخ باشد، اما در سالهای اخیر، برخی عرصههای مرتعی آن به دلایلی همچون آتشسوزی و تخریب پوشش گیاهی، شرایط نامطلوبی پیدا کردهاند.
بر اساس اظهارات مسئولان منابع طبیعی شهرستان، وقوع آتشسوزی در سالهای گذشته حدود ۴۰ هکتار از عرصههای مرتعی و پوشش گیاهی محدوده روستای کرگآباد را تحتتأثیر قرار داده است، موضوعی که ضرورت اجرای اقدامات اصلاحی و احیایی را بیش از گذشته آشکار کرده است.
کپه کاری، راهکاری برای بازگشت حیات به مراتع
کمال رستمی، رئیس اداره مرتع و بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان، با اشاره به اجرای عملیات اصلاحی در مراتع شهرستان دهگلان عنوان کرد: در راستای اصلاح و احیای مراتع استان کردستان، عملیات کپه کاری و بذرپاشی در سطح ۵۰ هکتار از مراتع شهرستان دهگلان در دستور کار قرار گرفته و این عملیات در حال انجام است.
رستمی با اشاره به اهداف زیستمحیطی این طرح افزود: یکی از مهمترین دستاوردهای موردانتظار از اجرای عملیات کپه کاری، افزایش ظرفیت مراتع برای جذب و ذخیره نزولات آسمانی است، بهگونهای که با بارش باران، بخشی از آب در خاک نفوذ کرده و زمینه تقویت منابع آب زیرزمینی، چشمهها و کانیهای منطقه فراهم شود.
وی ادامه داد: در کنار عملیات کپه کاری، بذر گونههای مرتعی خوشخوراک نیز در چالههای ایجادشده کاشته میشود تا با استقرار و رشد اینگونهها، پوشش گیاهی منطقه در سالهای آینده تقویت شود و ظرفیت تولید علوفه افزایش یابد، تقویت پوشش گیاهی مراتع میتواند علاوه بر حفاظت از خاک، زمینه استفاده بهتر دامداران از ظرفیتهای طبیعی منطقه و رونق فعالیتهای دامداری را فراهم کند.
مشارکت مردم، حلقه مهم حفاظت از منابع طبیعی
رئیس اداره مرتع و بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان با تأکید بر اهمیت مشارکت جوامع محلی در اجرای طرحهای احیایی گفت: اهمیت این پروژه تنها به بازسازی عرصههای مرتعی محدود نمیشود، بلکه پیوند میان حفاظت از منابع طبیعی، مشارکت بهرهبرداران و پایداری اجتماعی و اقتصادی جوامع محلی نیز از اهداف محوری آن است.
رستمی تصریح کرد: بهبود وضعیت مراتع و تقویت ظرفیت معیشتی بهرهبرداران، در کنار حفاظت از محیطزیست، میتواند به کاهش عوامل مؤثر بر مهاجرت روستایی کمک کند.
وی همچنین تأکید کرد: اجرای برنامههای کارشناسی، همراهی دامداران و تقویت مشارکت مردمی، زمینه حفاظت پایدارتر از منابع طبیعی را فراهم میکند و میتواند میزان آسیبپذیری عرصهها در برابر فرسایش خاک و شکلگیری کانونهای گردوغبار را کاهش دهد.
بر اساس اظهارات مسئولان، این پروژه از محل اعتبارات استانی تأمین مالی شده و در شهرستان دهگلان، قرارداد اجرای آن به ارزش ۴۲۰۰ میلیون ریال با تشکلهای محلی منعقد شده است. همچنین اعتبار پیشبینیشده برای اجرای طرح در سطح شهرستان و سایر مناطق استان، بسته به پروژهها و قراردادهای مربوط، متفاوت خواهد بود.
آتشسوزی، زخمی بر پیکر طبیعت لیلاخ
لیلا کریمی، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان دهگلان، نیز با اشاره به اهمیت عملیات کپه کاری در بازسازی عرصههای طبیعی اذعان داشت: کپه کاری یکی از روشهای مؤثر در احیای مراتع و اصلاح پوشش گیاهی است که باهدف افزایش تولید علوفه، حفاظت از خاک و تقویت پوشش گیاهی اجرا میشود.
وی افزود: احیای مراتع تخریبشده، افزایش پوشش گیاهی، جلوگیری از تخریب و تصرف عرصههای طبیعی، کاهش فرسایش خاک، افزایش تولید علوفه، حفظ منابع آبوخاک و مقابله با بیابانزایی از مهمترین اهداف اجرای این طرح به شمار میروند.
کریمی با اشاره به وضعیت مراتع محدوده کرگآباد بیان کرد: آتشسوزیهایی که طی سالهای اخیر در سطح مزارع و عرصههای طبیعی شهرستان رخداده، موجب ازبینرفتن حدود ۴۰ هکتار از پوشش گیاهی منطقه کرگآباد شده است، باتوجهبه ضعیفبودن پوشش گیاهی این محدوده، عملیات کپه کاری و بذرکاری در همین عرصهها در دستور کار قرار گرفت.
وی با تشریح مزایای بلندمدت این روش اصلاحی خاطرنشان کرد: چنانچه عملیات کپه کاری بهدرستی انجام شود و گیاه بتواند در محل موردنظر استقرار پیدا کند، امکان تداوم رشد آن برای سالیان طولانی وجود خواهد داشت و این پوشش گیاهی میتواند منبع مناسبی برای تأمین خوراک دام باشد.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان دهگلان همچنین تأکید کرد: آتشسوزیها از عوامل مهم تضعیف پوشش گیاهی هستند و بازسازی عرصههای آسیبدیده نیازمند اجرای برنامههای اصولی، مراقبت مستمر و جلوگیری از تکرار تخریبهاست.
احیای مراتع، فراتر از کاشت بذر و اصلاح پوشش گیاهی
آنچه اجرای این طرح را از یک اقدام صرفاً عمرانی متمایز میکند، تأثیرات گسترده آن بر محیطزیست و اقتصاد روستایی است، مراتع سالم، علاوه بر فراهمکردن خوراک دام، در حفظ رطوبت خاک، کاهش روان آبهای سطحی، جلوگیری از فرسایش و مقابله با گردوغبار نقش مهمی ایفا میکنند.
ازسویدیگر، زمانی که بهرهبرداران محلی در حفاظت و احیای منابع طبیعی مشارکت داشته باشند، زمینه بهرهبرداری اصولیتر از مراتع و کاهش فشار بر این عرصهها فراهم میشود.
بااینوجود، موفقیت طرحهایی ازایندست تنها به اختصاص اعتبار و اجرای عملیات کپه کاری و بذرپاشی وابسته نیست، بلکه مراقبت از بذرهای کاشته شده، جلوگیری از چرای زودهنگام، پیشگیری از آتشسوزیهای احتمالی و نظارت مستمر بر عرصههای احیاشده نیز اهمیت تعیینکنندهای دارد.
بازگشت سبزی به طبیعت لیلاخ نیازمند استمرار اقدامات
در مجموع، اجرای طرح احیای ۵۰ هکتار از مراتع آسیبدیده شهرستان دهگلان را میتوان گامی مثبت در مسیر حفاظت از سرمایههای طبیعی منطقه دانست، اقدامی که در صورت اجرای دقیق، نظارت مستمر و مشارکت دامداران و جوامع محلی، میتواند به بازسازی پوشش گیاهی، تقویت منابع آبوخاک و حمایت از معیشت بهرهبرداران کمک کند.
طبیعت لیلاخ تنها میراث نسل امروز نیست، بلکه امانتی ارزشمند برای نسلهای آینده است، ازاینرو، حفاظت از مراتع و جلوگیری از تخریب آنها نباید به اجرای یک پروژه یکساله محدود شود، بلکه نیازمند برنامهریزی بلندمدت، فرهنگسازی عمومی و مسئولیتپذیری همگانی است.
بازگشت حیات به مراتع کرگآباد و دیگر عرصههای آسیبدیده دهگلان، زمانی به نتیجه پایدار خواهد رسید که احیای طبیعت از یک طرح اجرایی به یک مطالبه و مسئولیت عمومی تبدیل شود.
لینک کوتاه خبر
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!