امیر علی کنعانی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز» اظهار داشت:  تحولات اخیر در غرب آسیا بار دیگر معادلات سیاسی و امنیتی خاورمیانه را وارد مرحله‌ای حساس کرده است؛ مرحله‌ای که به گفته کارشناسان، پیامدهای آن تنها به میدان نظامی محدود نخواهد شد و می‌تواند بر مناسبات سیاسی، امنیتی و اقتصادی کشورهای منطقه در سال‌های آینده اثر بگذارد.

کارشناس مسائل سیاسی گفت:  در تحلیل تحولات جاری، جنگ‌های اخیر را بخشی از روند گسترده‌تری در تغییر موازنه قدرت در خاورمیانه ارزیابی می‌کند؛ روندی که در آن نقش بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، نوع ائتلاف‌ها و سازوکارهای بازدارندگی در حال بازتعریف است.

کنعانی با اشاره به پیچیده‌تر شدن مناسبات منطقه‌ای بیان داشت: نمی‌توان تحولات کنونی را صرفاً بر اساس دستاوردهای نظامی طرف‌های درگیر ارزیابی کرد؛ چرا که آثار واقعی جنگ در ماه‌ها و سال‌های آینده و در قالب تغییر مناسبات سیاسی، امنیتی و اقتصادی آشکار خواهد شد.

 این کارشناس مسائل سیاسی، یکی از مهم‌ترین پیامدهای درگیری‌های اخیر، افزایش اهمیت موضوع بازدارندگی در معادلات منطقه‌ای  دانست و افزود: بازیگران اصلی تلاش می‌کنند ضمن افزایش هزینه اقدامات طرف مقابل، از ورود به یک جنگ فرسایشی و غیرقابل‌کنترل نیز جلوگیری کنند.

وی با اشاره به تحولات سال‌های اخیر در خاورمیانه افزود که کشورهای منطقه بیش از گذشته به دنبال بازتعریف سیاست‌های امنیتی و خارجی خود هستند و همین مسئله می‌تواند در آینده به شکل‌گیری ترتیبات جدید منطقه‌ای منجر شود.

کنعانی‌ خاطر نشان کرد: افزایش نقش‌آفرینی بازیگران منطقه‌ای در کنار حضور قدرت‌های فرامنطقه‌ای، معادلات خاورمیانه را پیچیده‌تر کرده است چرا که  آمریکا همچنان یکی از بازیگران مهم امنیتی منطقه محسوب می‌شود، اما در مقابل، کشورهای منطقه نیز تلاش می‌کنند دامنه انتخاب‌های راهبردی خود را افزایش داده و صرفاً به یک قدرت خارجی وابسته نباشند.

وی با اشاره به جایگاه ایران در معادلات منطقه‌ای تأکید کرد:  هرگونه تغییر در سطح بازدارندگی و مناسبات تهران با کشورهای همسایه می‌تواند بر آینده نظم امنیتی غرب آسیا اثرگذار باشد.

کنعانی اظهار داشت:  نتیجه تحولات اخیر را نمی‌توان تنها با معیار پیروزی یا شکست نظامی یک طرف سنجید بلکه  تغییر در ائتلاف‌های منطقه‌ای، نحوه تعامل کشورها، افزایش یا کاهش نقش قدرت‌های خارجی و شکل‌گیری سازوکارهای جدید امنیتی، از جمله پیامدهایی است که باید در ارزیابی آینده منطقه مورد توجه قرار گیرد.

وی همچنین نسبت به پیامدهای اقتصادی تداوم ناامنی در منطقه هشدار داد و گفت: افزایش تنش‌ها می‌تواند امنیت مسیرهای انرژی و تجارت را تحت تأثیر قرار دهد. بازار نفت، سرمایه‌گذاری و ثبات اقتصادی کشورهای منطقه نیز از جمله حوزه‌هایی هستند که از تحولات امنیتی تأثیر می‌پذیرند.

کنعانی با اشاره به اهمیت مسیرهای انتقال انرژی در منطقه گفت: هرگونه اختلال در مسیرهای حیاتی تجارت و انرژی، پیامدهایی فراتر از کشورهای درگیر خواهد داشت و می‌تواند بازارهای جهانی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

این کارشناس خاطر نشان کرد: آینده تحولات منطقه تا حد زیادی به تصمیم بازیگران اصلی و نحوه مدیریت بحران وابسته است و در صورتی که مسیرهای دیپلماتیک و مذاکره تقویت شود، امکان کاهش تدریجی تنش و حرکت به سمت ترتیبات جدید امنیتی وجود خواهد داشت؛ اما ادامه چرخه حمله و پاسخ می‌تواند بحران را وارد مرحله‌ای فرسایشی کند.

کنعانی در جمع‌بندی تحلیل خود، تحولات جاری را آزمونی مهم برای نظم امنیتی خاورمیانه دانست و افزود: بحرانی که نتیجه آن می‌تواند بر جایگاه بازیگران اصلی، روابط میان کشورهای منطقه و میزان نقش‌آفرینی قدرت‌های فرامنطقه‌ای در سال‌های آینده تأثیر بگذارد.

انتهای خبر/