اینجا مقیاس همه‌چیز انسانی‌تر است

صبح زود که کرکره حجره‌ها بالا می‌رود، نور از میان طاق‌های کوتاه و گذرهای باریک بازارچه می‌تابد و بر بساط پارچه‌های کردی و صنایع‌دستی می‌نشیند. 

بوی ادویه و نان محلی در فضا می‌پیچد و صدای خوش‌وبش کاسبان، سکوت کوچه‌های قدیمی را می‌شکند.

 اینجا مقیاس همه‌چیز انسانی‌تر است؛ نه از شتاب پاساژهای مدرن خبری هست و نه از هیاهوی بی‌وقفه مراکز خرید و بازارچه آصف، ریتم خودش را دارد؛ آهسته اما عمیق.

حاج‌کریم، که بیش از پنجاه سال است در یکی از حجره‌های کوچک بازارچه پارچه می‌فروشد، در گفتگو با خبرنگار کردتودی اظهار داشت: پدرم هم همین‌جا کار می‌کرد آن زمان هنوز خیلی از این کوچه‌ها خاکی بود اما مردم همین‌جا جمع می‌شدند، خرید می‌کردند وخبر می‌گرفتند.

حاج کریم دستش را به دیوار قدیمی حجره می‌کشد و در ادامه افزود: این آجرها شاهد زندگی ما هستند. اگر زبان داشتند، از چند نسل حرف می‌زدند.

چند قدم آن‌طرف‌تر، دختر جوانی در حال انتخاب شال و لباس محلی بود وی در گفتگو با خبرنگار کردتودی گفت: بازارچه آصف برای من فقط محل خرید نیست هر بار که به اینجا می‌آیم، حس می‌کنم به ریشه‌هایم نزدیک‌تر شده‌ام.

وی بیان داشت: در این بازارچه، اصالت هنوز زنده است از طرح پارچه‌ها گرفته تا نحوه برخورد کاسبان و همه اینها اصالت این بازار را به نمایش گذاشته‌اند.

بازار آصف‌هسته‌ شکل‌گیری فعالیت‌های اقتصادی

در ادامه یک پژوهشگر تاریخ محلی در این باره اظهار داشت: بازارچه آصف را باید در پیوند با عمارت آصف و ساختار شهری سنندج تحلیل کرد.

 وی افزود: در گذشته، خانه‌های اعیانی و مراکز قدرت محلی، هسته‌های شکل‌گیری فعالیت‌های اقتصادی بودند بازارچه آصف نیز در سایه همین عمارت تاریخی رونق گرفت و به تدریج به یکی از کانون‌های دادوستد در بافت قدیم شهر تبدیل شد.

این کارشناس خاطر نشان کرد: این بازارچه، نمونه‌ای کوچک اما معنادار از الگوی بازارهای سنتی ایرانی است جایی که اقتصاد، فرهنگ و روابط اجتماعی درهم‌تنیده‌اند.

در راسته صنایع‌دستی، صدای چکش ظریف بر فلز و برخورد قیچی با پارچه به گوش می‌رسد.

در ادامه پیرمردی که سال‌هاست گیوه و دست‌سازهای محلی می‌فروشد بیان داشت: شاید مغازه‌های بزرگ‌تر سود بیشتری داشته باشند، اما اینجا دل مردم با ماست مشتری که می‌آید، می‌نشیند، چای می‌خورد، حرف می‌زند این رابطه‌ها ارزشمند است.

بازارچه آصف در طول سال‌ها، تنها شاهد خرید و فروش نبوده در بزنگاه‌های اجتماعی نیز محل همدلی و گفتگو بوده است. 

کاسبان قدیمی روایت می‌کنند که در روزهای سخت، مردم بیش از همیشه به این راسته‌ها پناه می‌آوردند جایی که می‌شد در سایه طاق‌های کوتاه، از دغدغه‌ها گفت و دلگرمی گرفت.

با این حال، چالش‌های امروز کم نیست توسعه شهری و شکل‌گیری مراکز خرید جدید، بخشی از مشتریان را به سمت خود کشانده است. 

برخی حجره‌ها در سال‌های اخیر برای مدتی بسته ماندند و همین، نگرانی‌هایی درباره آینده بازارچه ایجاد کرده است.

 کارشناس میراث فرهنگی در ادامه بیان داشت: اگر بازارچه آصف صرفاً به یک فضای نمایشی در کنار عمارت تاریخی تبدیل شود و کارکرد اقتصادی‌اش تضعیف شود، به‌تدریج روح خود را از دست خواهد داد چرا که حفاظت از این فضا، به معنای زنده نگه داشتن جریان زندگی در آن است.

عصر که می‌شود، سایه عمارت آصف بر سنگ‌فرش‌های بازارچه می‌افتد و نور نارنجی خورشید بر شیشه‌های قدیمی می‌درخشد. 

کاسبان یکی‌یکی بساطشان را جمع می‌کنند، اما گفتگوها همچنان ادامه دارد بازارچه آرام می‌شود، بی‌آنکه خاموش شود؛ زیرا فردا دوباره صدای زندگی در آن طنین خواهد انداخت.

بازارچه آصف، بیش از یک گذر اقتصادی، آیینه‌ای از هویت سنندج است؛ جایی که تاریخ در کنار معیشت ایستاده و نَسل‌های مختلف، خاطره‌هایشان را در میان این حجره‌های کوچک جا گذاشته‌اند. 

اگر عمارت آصف، شکوه معماری این شهر را روایت می‌کند، بازارچه‌اش تپش روزمره مردمی را نشان می‌دهد که هنوز دل در گرو اصالت دارند، مردمی که باور دارند تاریخ، وقتی زنده می‌ماند که در زندگی جاری باشد.

انتهای خبر/