هواشناسی، خط مقدم مقابله با تغییر اقلیم
هواشناسی، از داده تا تصمیم
۲۳ مارس، روز جهانی هواشناسی است، دانش هواشناسی دیگر صرفاً برای آگاهی از باران یا آفتاب فردا نیست؛ این دانش به خط مقدم تابآوری جوامع در برابر بحرانهای اقلیمی تبدیل شده است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، روز جهانی هواشناسی در حالی فرامیرسد که جهان بیش از هر زمان دیگری به اهمیت دادههای جوی و هشدارهای بهموقع پی برده است.
از سیلابهای ناگهانی در دل کویر تا خشکسالیهای ممتد در مناطق پرباران پیشین، همهوهمه نشان میدهند که دانش هواشناسی دیگر صرفاً برای آگاهی از باران یا آفتاب فردا نیست، این دانش به خط مقدم تابآوری جوامع در برابر بحرانهای اقلیمی تبدیل شده است.
هواشناسی؛ فراتر از فردای بارانی
هر سال در ۲۳ مارس، سازمان جهانی هواشناسی با انتخاب شعاری محوری، توجه جهانیان را به نقش حیاتی این علم در زندگی جلب میکند، این روز فرصتی است تا از یک سو به دستاوردهای چشمگیر در پیشبینی پدیدههای جوی بنگریم و از سوی دیگر، فاصله خود را با استانداردهای جهانی در بهرهگیری از این دادهها ارزیابی کنیم.
هواشناسی مدرن امروز دیگر تنها به ایستگاههای سینوپتیک و رادارهای زمینی محدود نیست، شبکهای از ماهوارههای هواشناسی، مدلهای عددی پیشبینی باقدرت تفکیک بالا و سامانههای هشدار سریع، امکان پیشبینی رویدادهای حدی مانند سیل، طوفان، موجهای گرما و سرما را بادقت و زمان بیشتری فراهم کردهاند.
در کشورهای پیشرو، این اطلاعات نهتنها در اختیار عموم قرار میگیرد، بلکه پایهگذار تصمیمگیری در حوزههای کشاورزی، مدیریت منابع آب، ترابری، گردشگری و حتی بیمه است.
جایگاه هواشناسی در ایران؛ پیشرفتها و کاستیها
سازمان هواشناسی کشور در سالهای اخیر گامهای مهمی در نوسازی ایستگاهها، توسعه سامانههای هشدار و افزایش دقت پیشبینیها برداشته است، بااینحال، هنوز فاصله معناداری میان دادههای تولیدشده و بهرهگیری نهادی از این دادهها وجود دارد، بسیاری از دستگاههای اجرایی، از مدیریت بحران تا وزارت نیرو و جهاد کشاورزی، هنوز به شکل مقطعی و نه سامانهمند از خروجیهای هواشناسی استفاده میکنند.
در سالهای اخیر، وقوع سیلابهای ویرانگر در شمال و جنوب کشور، خشکسالیهای بیسابقه در حوضههای آبریز اصلی و گردوغبارهای مکرر در استانهای غربی و جنوبی ثابت کرده است که نادیدهگرفتن هشدارهای هواشناسی، هزینههای جبرانناپذیری به دنبال دارد.
هنوز در برخی موارد، هشدارهای سطح قرمز سازمان هواشناسی چندان جدی گرفته نمیشود و مردم و نهادها تا لحظه وقوع حادثه در انتظار میمانند.
یکی از چالشهای اساسی، تبدیل زبان فنی هواشناسی به زبان ساده و عملیاتی برای عموم مردم است، عباراتی مانند تندباد لحظهای، افزایش ابر یا هشدار سطح نارنجی برای بسیاری از شهروندان هنوز ترجمه روشنی از میزان خطر و اقدام موردنیاز ندارد، روز جهانی هواشناسی فرصت مناسبی است تا رسانهها و کارشناسان با همکاری یکدیگر، فرهنگ استفاده از این دادهها را در میان مردم نهادینه کنند.
در جهانی که تغییرات اقلیمی هر روز پررنگتر از دیروز زندگی میلیونها نفر را تحتتأثیر قرار میدهد، هواشناسی از یک علم کمکی به یکی از ارکان اصلی حاکمیت و برنامهریزی تبدیل شده است، توسعه زیرساختهای پایش جوی، تقویت نیروی انسانی متخصص، بهروزرسانی مدلهای پیشبینی و مهمتر از همه، ایجاد الزام قانونی برای دستگاههای اجرایی به استفاده از این دادهها، نه یک انتخاب که یک ضرورت ملی است.
روز جهانی هواشناسی را بهانهای میکنیم برای یادآوری این حقیقت: پیشبینیهای دقیق و بهموقع، جان انسانها را نجات میدهد، امنیت غذایی را تقویت میکند و هزینههای سوانح طبیعی را بهشدت کاهش میدهد، شاید وقت آن رسیده باشد که جایگاه هواشناسی را از یک سازمان خبری صرف به یک نهاد راهبردی در مدیریت کشور ارتقا دهیم.
نویسنده: علی احمدی کارشناس جغرافیایی
لینک کوتاه خبر
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!