سهم واقعی کردستان از طلای تولیدی چقدر است؟

علیرضا احمدی کارشناس اقتصادی در گفتگو با خبرنگار کردتوی اظهار داشت: ارزش افزوده اصلی طلا نه در مرحله استخراج، بلکه در بخش‌های فرآوری پیشرفته، طراحی، ساخت مصنوعات و تجارت شکل می‌گیرد در حالی که استخراج معدن اشتغال مستقیم محدودی ایجاد می‌کند، صنایع پایین‌دستی می‌توانند صدها فرصت شغلی تخصصی و نیمه‌تخصصی فراهم آورند.

 وی گفت: برآوردهای غیررسمی فعالان این حوزه نشان می‌دهد سهم استان از زنجیره کامل ارزش طلا به مراتب کمتر از ظرفیت بالقوه آن است.

احمدی خاطر نشان کرد: کردستان بیشتر «تولیدکننده ماده اولیه» است تا «صاحب صنعت طلا» و این الگو همان چالش قدیمی خام‌فروشی را تداعی می‌کند چالشی که سال‌هاست اقتصاد مناطق معدنی کشور با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند.

چرا شهرک تخصصی طلا شکل نگرفته است؟

یکی از مطالبات جدی فعالان اقتصادی، ایجاد شهرک تخصصی صنایع معدنی و به‌ویژه طلا در استان است.

به گفته برخی تولیدکنندگان، نبود زیرساخت متمرکز، کمبود سرمایه‌گذاری هدفمند و ریسک‌پذیری پایین بخش خصوصی از دلایل اصلی شکل نگرفتن چنین مجموعه‌ای است.

مسئولان حوزه صنعت نیز در اظهارنظرهای مختلف بر ضرورت تکمیل زنجیره ارزش تأکید کرده‌اند، اما فاصله میان برنامه تا اجرا همچنان محسوس است. 

ایجاد شهرک تخصصی طلا مستلزم تأمین زمین صنعتی مناسب، مشوق‌های مالیاتی، تسهیلات بانکی هدفمند و آموزش نیروی انسانی ماهر است؛ مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ که تاکنون به شکل یک بسته جامع اجرایی نشده است.

نقش دانشگاه و نیروی انسانی متخصص

رضا صادقی استاد دانشگاه در گفتگو با کردتودی گفت: کردستان از نظر نیروی جوان تحصیل‌کرده ظرفیت مناسبی دارد، اما پیوند میان دانشگاه و صنعت معدن هنوز تقویت نشده است. 

وی افزود: طراحی مصنوعات طلا، مهندسی مواد، کنترل کیفیت و بازاریابی تخصصی، حوزه‌هایی است که می‌تواند با ورود دانشگاه‌ها و مراکز فنی‌وحرفه‌ای تقویت شود.

این استاد دانشگاه عنوان داشت: بدون تربیت نیروی متخصص در حوزه طراحی و ساخت مصنوعات، حتی در صورت ایجاد زیرساخت صنعتی، رقابت با قطب‌های قدیمی طلا دشوار خواهد بود.

مطالبه‌گری منطقی برای توسعه متوازن

میثم عباسی یکی دیگر از کارشناسان حوزه اقتصاد درادامه افزور: توسعه صنعت طلا در کردستان تنها یک مطالبه محلی نیست، بلکه در چارچوب سیاست‌های کلان کشور برای جلوگیری از خام‌فروشی تعریف می‌شود. اگر قرار است معادن به موتور محرک توسعه مناطق کمتر برخوردار تبدیل شوند، باید سهم بیشتری از ارزش افزوده در همان مناطق باقی بماند.

 وی خاطر نشان کرد: ایجاد شهرک تخصصی طلا، ارائه تسهیلات هدفمند به کارگاه‌های تولید مصنوعات، تسهیل فرآیندهای اداری و حمایت از برندینگ استانی می‌تواند مسیر تازه‌ای پیش‌روی اقتصاد کردستان قرار دهد؛ مسیری که ضمن افزایش اشتغال پایدار، از مهاجرت نیروی کار نیز جلوگیری خواهد کرد.

مقایسه با استان‌های پیشرو

نگاهی به تجربه استان‌هایی مانند آذربایجان غربی و زنجان نشان می‌دهد تمرکز بر تکمیل زنجیره ارزش و حمایت از صنایع پایین‌دستی، چگونه می‌تواند سهم بیشتری از سود تولید را در همان منطقه نگه دارد.

 در این استان‌ها، علاوه بر استخراج، کارگاه‌های تولیدی، واحدهای فرآوری پیشرفته و شبکه توزیع فعال شکل گرفته و اشتغال گسترده‌تری ایجاد شده است.

این مقایسه نشان می‌دهد مشکل کردستان نه کمبود ذخایر، بلکه نبود راهبرد منسجم صنعتی برای تبدیل مزیت معدنی به مزیت اقتصادی پایدار است.

طلای کردستان امروز ظرفیتی فراتر از استخراج صرف دارد. پرسش اصلی این است که آیا برنامه‌ریزی منسجم و عزم اجرایی لازم برای جلوگیری از «مهاجرت سود» این فلز گرانبها شکل خواهد گرفت یا همچنان بخش عمده ثروت زیر پای مردم استان، سهم اقتصاد دیگر مناطق خواهد شد؟

انتهای خبر/