به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی کرد امروز، تا همین دو، سه دهه پیش، کدو آجیلی محصولی چندان شناخته‌شده در دشت لیلاخ نبود؛ محصولی که بیشتر در شهرستان قروه یافت می‌شد و مصرف آن در میان خانواده‌ها، به‌ویژه برای استفاده در آجیل، چندان گسترده نبود، اما گذر زمان، تغییر الگوی کشت و توجه کشاورزان به محصولات کم آب‌بر، معادله را تغییر داده است.

 امروز کدو آجیلی دیگر محصولی غریبه در دهگلان نیست و مزارع این شهرستان به یکی از عرصه‌های کشت آن تبدیل شده‌اند، محصولی که به گفته مسئولان، به دلیل نیاز آبی کمتر، دوره کوتاه‌تر تولید و برخورداری از بازار مناسب، هر سال توجه بیشتری از سوی کشاورزان به خود جلب می‌کند.

 بر اساس اعلام جهاد کشاورزی شهرستان دهگلان، در سال جاری حدود ۶۰ هکتار از اراضی این شهرستان به کشت کدو اختصاص‌یافته و پیش‌بینی می‌شود بین ۱۵۰ تا ۱۶۰ تن محصول کدوی آجیلی از این مزارع برداشت شود.

 محصولی کم آب‌بر در روزهای سخت منابع آبی

 مجتبی اسدی، رئیس جهاد کشاورزی شهرستان دهگلان، با اشاره به افزایش استقبال کشاورزان از کشت کدوی آجیلی اظهار داشت: در سال جاری حدود ۶۰ هکتار از اراضی شهرستان زیر کشت این محصول رفته و پیش‌بینی می‌شود حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ تن کدوی آجیلی تولید شود.

 اسدی عنوان کرد: کم آب‌بر بودن این محصول، کوتاه‌بودن فاصله زمانی کاشت تا برداشت و همچنین برخورداری از بازار مناسب، سه عامل اصلی افزایش سطح زیر کشت کدو در دهگلان به شمار می‌روند.

 رئیس جهاد کشاورزی دهگلان بیان کرد: این ویژگی‌ها در شرایطی که کشاورزی منطقه با محدودیت منابع آبی مواجه است، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، انتخاب محصولاتی که بتوانند با مصرف آب کمتر، درآمد قابل‌قبولی برای کشاورز ایجاد کنند، می‌تواند بخشی از مسیر اصلاح الگوی کشت و حرکت به سمت کشاورزی اقتصادی‌تر باشد.

 یک هکتار کدو، تجربه‌ای که کشاورز را توسعه داد

 تجربه کشاورزان دهگلان نیز نشان می‌دهد که کشت کدو آجیلی تنها یک توصیه کارشناسی نیست، بلکه در برخی مزارع به تجربه‌ای اقتصادی و قابل‌تکرار تبدیل شده است.

 محمد ناصرآبادی، کشاورز ساکن روستای مبارک‌آباد گفت: سال گذشته یک هکتار از زمین خود را به کشت کدو آجیلی اختصاص دادم، نتیجه این تجربه برایم برداشت حدود دو تن محصول از همان یک هکتار بود، عملکردی که باعث شد امسال سطح زیر کشتم را افزایش دهم.

 وی می‌گوید: پس از آنکه متوجه شدم کدو آجیلی نسبت به برخی محصولات به آب و هزینه کمتری نیاز دارد، تصمیم گرفتم در سال جاری حدود سه هکتار از اراضی خود را به کشت این محصول اختصاص دهم.

 ناصرآبادی، امکان انبارداری آسان و وجود بازار در طول سال را نیز از مزیت‌های مهم این محصول می‌داند، ویژگی‌هایی که می‌تواند فشار فروش فوری محصول پس از برداشت را برای کشاورز کاهش دهد.

 وقتی نبود صنایع تبدیلی، سود را از کشاورز می‌گیرد

 باوجود ظرفیت‌های موجود در تولید محصولات کشاورزی، فعالان این بخش در لیلاخ همچنان با یک چالش قدیمی به نام نبود یا ضعف صنایع تبدیلی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

 علی مفاخری، کشاورز روستای مبارک‌آباد کله‌ره‌ش، تصریح کرد: به اعتقاد من مهم‌ترین مشکل کشاورزان منطقه، نبود صنایع تبدیلی متناسب با ظرفیت تولید است، کشاورزان محصولاتی مانند گوجه‌فرنگی، خیار و انواع میوه را تولید می‌کنند، اما در صورت وجود واحدهای فراوری می‌توان از این محصولات برای تولید رب، خیارشور، مربا، خشکبار و دیگر فرآورده‌ها استفاده کرد.

 این کشاورز تأکید کرد: زمانی که صنایع تبدیلی در منطقه وجود داشته باشد، کشاورز با اطمینان بیشتری می‌تواند تولید خود را افزایش دهد، زیرا می‌داند برای محصول نهایی بازار و مسیر مشخصی برای فراوری وجود دارد.

 مفاخری تشریح کرد: اما در شرایط فعلی، ضعف صنایع تبدیلی موجب شده بخش قابل‌توجهی از سود زنجیره تولید نصیب واسطه‌ها و دلالان شود، درحالی‌که کشاورز بیشترین هزینه، زحمت و ریسک را در مراحل کاشت، داشت و برداشت متحمل می‌شود.

 حلقه مفقوده زنجیره تولید در دشت لیلاخ

 مسئله صنایع تبدیلی تنها به کدو آجیلی محدود نمی‌شود، منطقه لیلاخ ظرفیت قابل‌توجهی در تولید محصولات مختلف کشاورزی دارد و توسعه صنایع فراوری می‌تواند ارزش افزوده بسیاری از این محصولات را در خود منطقه حفظ کند.

 زلیخا میرکی، مسئول تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی دهگلان، با اشاره به فعالیت چند واحد تولید، فراوری و بسته‌بندی محصولات مختلف در شهرستان اذعان داشت: این ظرفیت همچنان متناسب با میزان تولید و سطح زیر کشت منطقه نیست.

 وی در ادامه افزود: ظرفیت بالای کشاورزی دهگلان نیازمند ورود جدی‌تر کشاورزان و سرمایه‌گذاران به حوزه فراوری و بسته‌بندی است، در همین راستا، متقاضیان می‌توانند با مراجعه به مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان برای دریافت پروانه فعالیت و مجوزهای لازم اقدام کنند.

 میرکی یادآور شد: توسعه این واحدها می‌تواند زنجیره تولید را از مزرعه تا بازار تکمیل کند، زنجیره‌ای که در حال حاضر در بسیاری از محصولات منطقه، حلقه فراوری و بسته‌بندی آن ضعیف است.

 کشت‌های نوین، فرصتی برای آینده کشاورزی دهگلان

 مسئول تولیدت گیاهی جهاد کشاورزی دهگلان توضیح داد: رشد کشت کدو آجیلی در دهگلان را می‌توان بخشی از تغییر تدریجی نگاه کشاورزان منطقه به الگوی کشت دانست، محصولی که زمانی در دشت لیلاخ ناشناخته بود، اکنون در سطحی حدود ۶۰ هکتار کشت می‌شود و پیش‌بینی تولید ۱۵۰ تا ۱۶۰ تن برای آن مطرح شده است.

 میرکی اضافه کرد: این روند نشان می‌دهد اقتصاد کشاورزی منطقه در حال حرکت به سمت محصولاتی است که علاوه بر بازار مناسب، با محدودیت‌های منابع آب نیز سازگاری بیشتری دارند، بااین‌حال، افزایش تولید بدون ایجاد زیرساخت‌های مناسب فراوری، بسته‌بندی، بازاریابی و فروش نمی‌تواند تمام ظرفیت اقتصادی این تغییر را آزاد کند.

 وی عنوان نمود: کشاورز زمانی از یک محصول جدید استقبال پایدار خواهد کرد که مطمئن باشد حاصل دسترنج او پس از برداشت، با کمترین واسطه و بیشترین ارزش افزوده به بازار می‌رسد.

 پایان راه، مزرعه نیست، بازار و فراوری است

 میرکی در ادامه افزود: تجربه کدو آجیلی در دهگلان نشان می‌دهد که تغییر الگوی کشت می‌تواند هم‌زمان یک فرصت و یک هشدار باشد، فرصت ازآن‌جهت که محصولات کم آب‌بر و اقتصادی می‌توانند درآمد کشاورزان را تقویت کنند و هشدار ازآن‌جهت که نبود صنایع تبدیلی، بخشی از این ظرفیت را پیش از رسیدن به بازار از بین می‌برد.

 وی در پایان خاطرنشان کرد: اگر توسعه کشت محصولات نوین در لیلاخ با سرمایه‌گذاری در صنایع تبدیلی، بسته‌بندی و بازاریابی همراه شود، کدو آجیلی و دیگر محصولات منطقه می‌توانند از یک محصول خام به منبعی برای ایجاد ارزش افزوده، اشتغال روستایی و رونق اقتصادی تبدیل شوند.

 سخن پایانی...

 آینده کشاورزی لیلاخ تنها به افزایش سطح زیر کشت وابسته نیست، تکمیل زنجیره تولید و رساندن سهم بیشتری از ارزش محصول به دست کشاورز، حلقه‌ای ضروری برای تبدیل ظرفیت‌های کشاورزی دهگلان به یک مزیت اقتصادی پایدار است.

 انتهای پیام/